Zrozumienie natury świadomości od wieków stanowi jedno z kluczowych wyzwań filozofii, psychologii i nauk duchowych. Dr David R. Hawkins, lekarz psychiatra, badacz oraz autor licznych dzieł o charakterze duchowym i psychologicznym, wnosi istotny wkład w tę dziedzinę. Jego praca „Siła czy moc” (ang. Power vs. Force) jest głębokim studium ludzkiej świadomości oraz dynamiki sił i mocy w życiu jednostek oraz społeczeństw. Zainspirowany badaniami nad kinezjologią, głównie za sprawą pracy dr. Georga Goodhearta, który zapoczątkował tą specjalność (kinezjologia stosowana) Hawkins opracował własne poziomy świadomości.
Jednak na początku, garść historii…
Goodheart odkrył, że korzystne bodźce fizyczne, takie jak odpowiednie suplementy odżywcze, powodowały wzrost siły określonych mięśni wskaźnikowych, podczas gdy bodźce nieprzyjazne wywoływały ich nagłe osłabienie. Na tej podstawie wysunięto wniosek, że ciało na poziomie poniżej świadomości konceptualnej potrafiło rozróżnić, co jest dla niego korzystne, a co szkodliwe, sygnalizując to podczas testu mięśniowego. W późnych latach 70. XX wieku dr John Diamond rozwinął tę specjalność, tworząc nową dziedzinę nazwaną kinezjologią behawioralną.
Przełomowym odkryciem dr. Diamonda było zaobserwowanie zmian w sile mięśni wskaźnikowych w obecności bodźców nie tylko fizycznych, ale także emocjonalnych i intelektualnych. Co ciekawe, pewne abstrakcyjne symbole powodowały u badanych osłabienie mięśni, podczas gdy inne miały efekt przeciwny. Badani, którzy słuchali nagrań zawierających znane oszustwa, wykazywali słabe wyniki w teście, natomiast ci, którzy słuchali nagrań zawierających prawdziwe informacje, osiągali znacznie lepsze rezultaty.
W 1975 roku dr Hawkins rozpoczął szeroko zakrojone badania nad kinezjologiczną reakcją organizmu na prawdę i fałsz. Wieloletnie eksperymenty, w których uczestniczyły tysiące osób, potwierdziły, że reakcje kinezjologiczne umożliwiają nie tylko odróżnienie bodźców pozytywnych od negatywnych, ale także anabolicznych (wspierających życie) od katabolicznych (degenerujących życie). Najważniejszym odkryciem było jednak to, że ciało potrafi odróżnić prawdę od fałszu!
Zjawisko to charakteryzowało się całkowitą niezależnością wyników testów od systemów wierzeń, osobistych opinii, czy logicznych analiz badanych. Wielu lekarzy i badaczy obserwowało, że odpowiedzi uzyskiwane podczas testów kinezjologicznych były powtarzalne w różnych kulturach i populacjach, a także pozostawały niezmienne w czasie. Dzięki temu wyniki testów spełniały podstawowe kryterium naukowe, jakim jest możliwość replikacji, co pozwalało na ich niezależne zweryfikowanie przez dowolnego badacza.
W miarę postępu badań dr Hawkins opracował metodę kalibracji względnej prawdy, wykorzystującą test kinezjologiczny do przypisywania wartości liczbowych różnym stanowiskom intelektualnym, wypowiedziom oraz ideologiom. Stworzona przez niego skala mieściła się w przedziale od 1 do 1000, przy czym wartości kalibracyjne rosły w sposób logarytmiczny, a nie arytmetyczny. Na przykład poziom 300 nie oznaczał podwojenia poziomu 150, lecz reprezentował znacznie wyższy poziom energetyczny, odpowiadający potędze liczby dziesięć (10^300). W związku z tym nawet niewielkie różnice w wartościach kalibracyjnych odpowiadały znacznym zmianom mocy.
Setki tysięcy przeprowadzonych kalibracji potwierdziły słuszność tej metody, ujawniając wielowarstwowy rozkład poziomów mocy w relacjach międzyludzkich. Odkrycie to umożliwiło precyzyjne rozróżnienie pomiędzy mocą a siłą oraz ich charakterystycznymi właściwościami, co doprowadziło do nowego spojrzenia na ludzkie zachowanie. W rezultacie powstała koncepcja niewidzialnych pól energii, które wpływają na nasze działania i decyzje. Hawkins w swojej koncepcji przedstawia mapę świadomości, opartą na poziomach energetycznych, które determinują sposób postrzegania rzeczywistości i zachowania ludzi. Dr Hawkins rozpoczyna swoje dzieło ” od stwierdzenia, że wszystkie życiowe zjawiska można postrzegać jako przejaw określonego poziomu świadomości. Jego badania oparte są na kinezjologii behawioralnej – metodzie, która wykorzystuje reakcje ciała na bodźce jako narzędzie pomiaru prawdy i poziomu energetycznego. Hawkins twierdzi, że reakcja mięśniowa jest niezawodnym wskaźnikiem prawdy, a ciało ludzkie reaguje pozytywnie na prawdę i negatywnie na fałsz.
W swojej pracy przedstawia skalę poziomów świadomości, rozciągającą się od poziomów niskich, takich jak wstyd, apatia i strach, aż po najwyższe poziomy, takie jak miłość, radość, pokój i oświecenie. Każdy z tych poziomów odpowiada określonemu natężeniu energii, które ma wpływ na życie jednostki oraz jej interakcje ze światem.
Wyniki badań dr. Hawkinsa sugerują, że ludzkim zachowaniem kierują potężne wzorce energetyczne. Odkryto schematy tzw. „pól energii”, które stanowią aspekty świadomości, niezależne od indywidualnych tożsamości. Na tej podstawie można wysnuć hipotezę o istnieniu nieskończonego pola potencjalnej świadomości, zawierającego w sobie pola atraktorowe o różnej mocy, które porządkują ludzkie zachowania oraz definiują cechy wspólne dla całej ludzkości. W obrębie tego ogromnego pola atraktorowego mieszczą się mniejsze pola, charakteryzujące się stopniowo malejącą mocą i energią, co umożliwia zrozumienie różnorodności ludzkich postaw oraz ich powtarzalności w różnych kulturach i epokach historycznych.
Interakcje pomiędzy polami atraktorowymi odgrywają kluczową rolę w kształtowaniu historii cywilizacji oraz ewolucji ludzkości. Co istotne, wyniki badań Hawkinsa pozostają zgodne z hipotezą pól morfogenetycznych Ruperta Sheldrake’a, a także z holograficznym modelem funkcjonowania mózgu opracowanym przez Karla Pribrama.
Mapa świadomości przedstawiona przez Hawkinsa jest jednym z najbardziej znanych elementów jego teorii. Poziomy te są uporządkowane według rosnącej skali energetycznej, gdzie każdy kolejny poziom oznacza wyższy stopień rozwoju duchowego oraz zdolność do doświadczania bardziej pozytywnych stanów emocjonalnych. Poniżej omówione zostaną kluczowe poziomy:
Jednym z najbardziej znanych cytatów z dzieła Hawkinsa jest:
„Prawdziwa moc pochodzi z wewnętrznego spokoju i zgodności z prawdziwą naturą wszechświata, podczas gdy siła opiera się na przymusie i dominacji.”
Hawkins podkreśla, że siła działa w krótkiej perspektywie i jest zawsze zależna od zewnętrznych czynników. Z kolei moc jest czymś, co emanuje z wnętrza jednostki i nie wymaga walki czy rywalizacji.
Przez dwie dekady prowadzenia podobnych kalibracji dr Hawkins zdołał przeanalizować pełne spektrum poziomów ludzkiej świadomości, tworząc w ten sposób fascynującą mapę ludzkiego doświadczenia. Ta „anatomia świadomości” odzwierciedla całość ludzkiej kondycji, umożliwiając wszechstronną analizę rozwoju emocjonalnego i duchowego zarówno jednostek, jak i całych społeczeństw. W efekcie powstało narzędzie nie tylko do lepszego zrozumienia ludzkiej drogi przez życie, ale również do określenia miejsca, jakie każdy z nas zajmuje na drodze duchowego rozwoju. Daje to nam perspektywę naszej własnej ewolucji oraz wskazówkę, jak osiągnąć pełnię naszego potencjału i stać się tym, kim naprawdę możemy się stać. Musimy więc ulec procesowi i rozpocząć:
Samorefleksję – regularne analizowanie swoich myśli i emocji w celu identyfikacji destrukcyjnych wzorców.
Medytację – narzędzie umożliwiające osiągnięcie wewnętrznego spokoju i rozwijanie świadomości.
Praktykowanie bezwarunkowej miłości – dążenie do akceptacji i życzliwości wobec siebie oraz innych.
Choć teoria Hawkinsa zdobyła duże uznanie w środowiskach duchowych, spotkała się również z krytyką. Głównym zarzutem jest brak wystarczających dowodów naukowych potwierdzających skuteczność kinezjologii jako narzędzia pomiarowego. Wielu naukowców kwestionuje również subiektywny charakter niektórych jego wniosków.
Praca dr. Davida Hawkinsa „Siła czy moc” dostarcza unikalnej perspektywy na temat świadomości i jej poziomów. Jego koncepcja mapy świadomości pozwala zrozumieć, dlaczego ludzie zachowują się w określony sposób oraz jakie kroki mogą podjąć, by poprawić jakość swojego życia. Mimo kontrowersji, jakie wzbudza metodologia Hawkinsa, jego teoria pozostaje inspiracją dla wielu osób dążących do rozwoju duchowego i osobistego.