Mechanizm Antikithera, Narodowe Muzeum Archeologiczne.
Szerszą uwagę przykuł mechanizm z Antykithiry dopiero w 2006 roku. W tym samym roku Mike Edmunds z Uniwersytetu w Cardiff w Walii wraz ze swoim zespołem opublikował skany tomografii komputerowej odnalezionych fragmentów, ujawniając więcej szczegółów wewnętrznego działania, a także ukryte napisy. Spowodowało to powrót do badań naukowych.
Mechanizm był podobny pod względem wielkości do zegara kominkowego, a kawałki drewna znalezione na fragmentach sugerują, że był umieszczony w drewnianej obudowie. Podobnie jak zegar, koperta miałaby dużą okrągłą tarczę z obracającymi się wskazówkami. Z boku znajdowało się pokrętło lub uchwyt do przewijania mechanizmu do przodu lub do tyłu. Gdy pokrętło się obracało, ciągi zazębiających się kół zębatych napędzały co najmniej siedem wskazówek z różnymi prędkościami. Zamiast godzin i minut wskazówki wskazywały czas niebieski: jedna wskazówka oznaczała Słońce, druga Księżyc i po jednej każdej z pięciu planet widocznych gołym okiem – Merkurego, Wenus, Marsa, Jowisza i Saturna. Obracająca się czarno-srebrna kula wskazywała fazę Księżyca. Inskrypcje wyjaśniały, które gwiazdy wschodziły i zachodziły w określonym dniu. Z tyłu obudowy znajdowały się również dwa systemy tarcz, każdy z kołkiem umieszczonym w spiralnym rowku, niczym igła gramofonu.
Eksperci pracowali nad rozszyfrowaniem napisów ukrytych wewnątrz mechanizmu, w szczególności nad zrozumieniem brakujących elementów mechanizmu, niektórych zniszczonych, a innych prawdopodobnie wciąż znajdujących się na dnie morza (obecnie dysponują oni tylko jedną trzecią z ok. 82 fragmentów, w tym 30 skorodowanymi kołami zębatymi).
Chociaż
nie zachowały się wskazówki na przedniej stronie mechanizmu, inskrypcja wskazuje, że niosły one kolorowe kulki: ognistoczerwone w przypadku Marsa i złote w przypadku Słońca.To oznacza, że starożytni Grecy doskonale znali teorię heliocentryczną, zanim pojawili się Galileusz, czy Kopernik!
Napisy wskazują nazwy miesięcy używane w Koryncie i jego koloniach w północno-zachodniej Grecji. Tarcza wyświetlająca daty najważniejszych zwodów lekkoatletycznych, w tym igrzysk olimpijskich, wskazuje na imprezę odbywającą się w północno-zachodniej Grecji oraz na Halieia, organizowaną na południu wyspy Rodos.
Jak twierdzą, tradycja wykonywania takich mechanizmów mogła być znacznie starsza i mogłoby być ich nawet kilka.
Rentgenowska tomografia komputerowa wykonana w 2005 roku ujawniła niewidziane wcześniej napisy na mechanizmie z Antykithiry, w tym listę cykli planetarnych na przedniej części i „instrukcję obsługi” na tylnej.
Zdjęcie z tomografu komputerowego. Źródło: © 2005 Nikon X-Tek Systems
Z biegiem lat pierwotna masa mechanizmu z Antykithiry rozpadła się na 82 części. Ustalenie, jak one wszystkie do siebie pasują, było dla badaczy nie lada wyzwaniem. Największy fragment ( lewy górny róg ) podtrzymuje główne koło napędowe. Źródło: © 2005 Narodowe Muzeum Archeologiczne w Atenach
W marcu 2021 roku kolejna grupa naukowców z University College of London, znana jako Zespół Badawczy UCL Antikythera, opublikowała nową analizę maszyny. W skład zespołu badawczego wszedł również Polak- Adam Wójcik (materiałoznawca). Ich odkrycia pozwoliły jeszcze lepiej poznać to wyrafinowanie urządzenie, które podważa wiele naszych przekonań na temat możliwości technologicznych starożytnych Greków.
Tak czy inaczej, mechanizm z Antykithiry dowodzi, że starożytni Grecy stosowali bardzo złożone i precyzyjne konstrukcje. To także pokazuje, jak Grecy postrzegali swój wszechświat. Doszli do przekonania, że natura działa według z góry określonych zasad, niczym maszyna – a takie podejście stanowi podstawę współczesnych poglądów naukowych („filozofia mechaniczna”). Starożytni konstruktorzy, którzy uwiecznili kosmos w brązie, nie tylko modelowali teorie astronomiczne, ale także inspirowali następne pokolenia.
I jeszcze jedno.
W roku 2006 zaprezentowano wizualną rekonstrukcję, tego jak mógł wyglądać kompletny mechanizm z Antykithiry. Zobaczyć ją możemy wraz z samym artefaktem w Narodowym Muzeum Archeologicznym w Atenach.
Inną replikę można także oglądać w American Computer Museum w Bozeman w stanie Montana.
Główny element mechanizmu. Fragment A to największy z 82 elementów mechanizmu znalezionych do tej pory, ma cztery „szprychy”, które obracałyby się raz w roku, śledząc Słońce względem gwiazd. Bretta Seymoura / WHOI
Rekonstrukcja mechanizmu z Antykitery wykonana przez Dereka de Solla Price. Tarcza z tyłu (pokazany model) służy do wskazywania zaćmień https://www.pcworld.pl/news/Najstarszy-komputer-swiata-zagadka-wyjasniona,103758,6.html
Część przedstawiająca model kosmosu. W centrum kopuła Ziemi, faza Księżyca i jego pozycja w zodiaku – następnie pierścienie Merkurego , Wenus , prawdziwego Słońca, Marsa, Jowisza, Saturna i Daty, ze znacznikami „małej kuli” i mniejszymi znacznikami dla przeciwieństwa. Na pierścieniach planet wpisane są znaczniki skali i litery indeksu cykli synodycznych planet. Wokół nich znajduje się Zodiak i Kalendarz Egipski. Prawdziwy pierścień Słońca ma „małą złotą kulę” ze „wskazówką”. Kiedy wskazówki Księżyca i Słońca pokrywają się, kula Księżyca jest czarna w przypadku Księżyca w nowiu; gdy wskazówki znajdują się po przeciwnych stronach, kula Księżyca jest biała podczas pełni księżyca.
Znaczniki na mechanizmie z Antykithiry.
Zrekonstruowane płyty. Zdjęcie fragmentu A, przedstawia filary na obrzeżach, b to tomografia komputerowa długiego filaru. C i D to tomografia krótkich filarów. Wszystkie filary posiadają ramiona i przebite końce. Zdjęcie fragmentu D zawiera również dysk , przekładnię i płytę, które rekonstruujemy jako elementy epicykliczne mechanizmu Wenus.
Słońce, Wyższe Planety i eksplodowana przekładnia Kosmosu.
Cały mechanizm, Źródło: Tony Freeth
Opis modelu, źródło: Tony Freeth i Jen Christiansen ( grafika ), Zespół badawczy UCL Antikythera ( model )
Źródła:
https://www.national-geographic.pl/artykul/mechanizm-z-antykithiry
https://www.scientificamerican.com/article/an-ancient-greek-astronomical-calculation-machine-reveals-new-secrets/
https://www.atlasobscura.com/places/antikythera-mechanism
https://www.nature.com/articles/s41598-021-84310-w